İnsanlık Tarihinin En Büyük Altyapı Yatırımı

“İnsanlık Tarihinin En Büyük Altyapı Yatırımı” lafını kim söylüyor?

Jensen Huang…

Jensen Huang kim?

63 yaşında Amerikalı iş insanı, elektrik mühendisi, Nvidia’nın kurucu ortağı ve CEO’su.

Şirketin 1999 yılında GPU’yu icat etmesi, PC oyun pazarının büyümesini tetiklemiş, bilgisayar grafiklerini yeniden tanımlamış ve modern yapay zeka çağını başlatmış.

NVIDIA, şimdi hızlandırılmış hesaplama ve üretken yapay zeka platformlarının geçişini yönlendiriyor. Böylece dünyanın en büyük endüstrilerini dönüştürüyor ve toplumu derinden etkiliyor.

Huang’ın 1993 yılında 30 yaşında kurduğu Nvidia Şirketi, Haziran 2024’te piyasa değeri dünyanın en büyük şirketi haline geldi.

Haziran 2024 itibarıyla Forbes, Huang’ın servetini 115 milyar dolar olarak tahmin etti ve onu dünyanın en zengin 12. kişisi olarak gösterdi.

***

İkinci bir soru daha, “altyapı” yatırımları ne?

“Sermaye harcamaları, bir işletmenin binalar, makineler veya ekipman gibi yeni varlıklar satın almak için harcadığı paradır. Alternatif olarak, mevcut bir varlığın kullanım ömrünü uzatan onarımları veya iyileştirmeleri de içerebilir. Sermaye harcamaları, işletmenin kapasitesini genişleterek veya verimliliğini artırarak işletmenin geleceğine yatırım yapmayı amaçlar.

Sermaye harcamaları, bir şirketin büyüme beklentileri hakkında da fikir verebilir. Bir şirket yeni varlıklara yoğun yatırım yapıyorsa, bu gelecekteki büyümesi konusunda kendine güven duyduğunu gösterir. Ayrıca bir şirketin karlılığının da iyi bir göstergesi olabilir. Çok fazla nakit akışı üreten bir şirket yeni varlıklara yatırım yapmayı göze alabilirken, nakit akışı üretmekte zorlanan bir şirket sermaye yatırımını kısmak zorunda kalabilir.”

***

Huang’ın söz ettiği “insanlık tarihinin en büyük altyapı yatırımı” ne için yapılıyor?

Yapay Zeka için.

Demek ki 21. yüzyıl artık yerli yerine oturmakta.

Görünürde büyük bir karmaşa hatta kaos… Görünmeyen yüzde ise karakterini keskinleştiren yeni çağ.

Nereden anlıyoruz?

Çünkü “son haftalarda birçok büyük teknoloji şirketi finansal sonuçlarını açıklarken, 2026 yılı için yapmayı planladıkları harcamalara dair tahminlerini de paylaştı.

Analist projeksiyonlarına göre en dikkat çekici veri, Yapay Zekâ altyapısına yönelik sermaye harcamalarının toplamda 700 milyar doların üzerine çıkacak olması.

Bu rakam, Uluslararası Para Fonu tahminlerine göre 2025 yılında İsveç’in nominal gayrisafi yurt içi hasılasından bile daha yüksek.”

Kısacası “geliyor gelmekte olan”… Nitekim, ABD Yarı İletken Endüstrisi Birliği, küresel çip satışlarının bu yıl ilk kez 1 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor.

Bu rakamlar 2026 için…

“JPMorgan Chase ve McKinsey & Company gibi finans ve danışmanlık devleri ise yapay zekâya yönelik toplam sermaye harcamalarının 2030 yılına kadar 5 trilyon doları aşacağını tahmin ediyor.”

***

Yeni Çağın büyük boy portresini oluşturan teknolojik şirketlerin yapay zeka yatırımlarına dalınca da sarsılmaya devam ediyorsunuz.

Örneğin, “2026’da en yüksek yatırım planı açıklayan şirket Amazon oldu. Şirketin yaklaşık 200 milyar dolarlık yapay zekâ altyapı harcaması planladığı açıklandı.

Bu rakam, IMF tahminlerine göre Baltık ülkelerinin toplam ekonomik büyüklüğünü geride bırakıyor.”

***

Kısacası, 2025 yılında büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ için yaklaşık 400 milyar dolar harcadığı tahmin ediliyor. 2026’da bu yatırımların keskin biçimde artacak olması, sektörde yeni bir dönemin başladığına işaret ediyor.

Jensen Huang, bu nedenle süreci “insanlık tarihindeki en büyük altyapı yatırımı” olarak tanımlıyor.

***

“İnsanlık Tarihinin En Büyük Altyapı Yatırımı” tespiti çok çarpıcı…Hele bu laf “Yapay Zeka altyapı” yatırımlarını kapsıyorsa.
Dünyaya siyaset açısından bakarsanız, hastalıklı ihtiyar otokratların yeryüzünü bir cehenneme çevirdiğini görüyorsunuz. Baskılar, rezillikler, yolsuzluklar, hukuksuzluklar, savaşlar…

Ama bilim ve teknoloji açısından bakarsanız, “tarihin en büyük altyapı yatırımını” ve Yapay Zeka döneminin başlangıcını görüyorsunuz.

İnsanlığın birbiriyle zıtlaşan iki farklı görüntüsü var.

Geleceği hangisi belirleyecek sizce?

Hastalıklı ihtiyar otokratlar mı yoksa teknolojideki büyük atılım mı?

Bugünün acılarını görerek, bunları önlemeye çalışarak ama geleceğin farklı olacağını da anlayarak yaşamak ve ona göre hazırlanmak gerekiyor herhalde.

Mehmet Altan
Mehmet Altan
Mehmet Altan (d.1953) gazeteci, yazar ve akademisyen. İlk, orta ve yüksek öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Yükseköğrenimi sırasında özel sektörde ve Türk Haberler Ajansında görev yaptı. 1979 yılında doktora yapmak için Fransa’ya gitti. Paris I. Pantheon Sorbonne Üniversitesinde, Türkiye-IMF ilişkilerini inceleyen çalışmasıyla 1980 yılında uzman, Türkiye’nin ABD ve SSCB ile ilişkilerini inceleyen teziyle de iktisat doktoru oldu. Doktora eğitimi sırasında çeşitli gazetelerde çalıştı, Cumhuriyet Gazetesinin Paris muhabiri olarak görev yaptı. 1984 yılında Türkiye’ye dönen Altan’ın 1985 yılında, Paris’teyken yazdığı denemeleri Kanatlı Karınca adlı kitapta topladı. Akademi Kitabevi Deneme Ödülünü alan bu kitaptan sonra, tezini kitaplaştırarak Süperler ve Türkiye Türkiye'de Amerikan ve Sovyet Yatırımları adıyla yayınlandı. Altan'ın, Türkiye’deki devlet kavramını irdelemeyi amaçladığı Marks’tan Sevgilerle adlı kitabının yanında, askeri darbelerin ekonomik nedenlerini incelediği Darbelerin Ekonomisi ve Türkiye’den yeryüzüne bakmaya çalıştığı edebi yazılarını içeren Matadorun Ölümü adlı kitapları da bulunmaktadır.

Diğer Yazılar

İlgili Yazılar

Vietnam Neden Türkiye’den Çok Daha Mutlu?

Ekopolitik Düşünce Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Arıtürk ve Genel Sekreter Bilgehan Uçak, Ekopolitik’i bir yandan da adeta...

Kleptokrasi- “Hırsız Yönetim”

Anne Applebaum, 62 yaşında Amerikalı bir gazeteci ve tarihçi. Birçok kitabın da yazarı. Geçen yıl yayınlanan “Otokrasiler” adlı son...

Dünya Nüfusunun Dörtte Biri…

Bir iki hafta önce Güney Amerika Ortak Pazarı MERCOSUR ile Avrupa Birliği’nin 25 yıllık müzakerelerin ardından tarihi bir...

Verimlilik ve Siyaset

2024 yılında, Avrupa’nın rekabet gücü üzerine hazırlanan Draghi raporu, ABD'den daha yavaş büyüyen, inovasyona, dijital teknolojiye ve enerji...

Latin Amerika’da Hamle…

Ne kadar duyuldu bilmiyorum ama geçen hafta… Güney Amerika Ortak Pazarı MERCOSUR ile Avrupa Birliği, 25 yıllık müzakerelerin...

En Sert Kürek Çeken…

Maduro’nun başına gelenlerin hemen ertesinde İran ile yatıp kalkar olduk. Artık kimse “sıra İran’da mı?” diye sormuyor çünkü herkes...

Bir Yanım Venezuela Bir Yanım Silikon Vadisi

Kendi ülkesinde hukuku nişan tahtasına döndürmüş, halkını sefilleştirmiş bir zorba gece yarısı yabancı askerler tarafından derdest edilip yargılanmak...

“Mikroçipler, 21. yüzyılın petrolü” mü?

Le Monde Gazetesi geçen hafta “Mikroçipler, 21. yüzyılın petrolü” başlıklı beş gün süren çok çarpıcı bir yazı dizisi...

100 Bin Dolar Kazanan “Yeni Yoksul” Mu?

En küçüğü 14 olmak üzere 18 yaş altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak...

Dünya Çip Etrafında Dönüyor

ABD’nin yıllık üretiminin parasal değeri 29.2 trilyon dolar… 112 trilyon dolarlık toplam dünya üretiminin üçte birine yakın. Çin’in toplam...

Küresel Ticaret Trump’a Direniyor…

2025 yılı da bizi terk etmeye hazırlanıyor. Bu yılın bitmesiyle birlikte 21. yüzyılın ilk çeyreği de geride kalmış...

Büyü ve Büyüme

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 3. Çeyrek Büyüme rakamlarını açıkladı. Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, temmuz, ağustos ve eylül aylarını kapsayan...

Yeni Çağı Anlama Kılavuzu

Ekopolitik'e yazdığım “Köpük Mü, Balon Mu, Çağ Gerçeği mi?” başlıklı son yazımdan sonra yeni gelişmelere şahit olduk. Yatırımcıların bazı teknoloji...

Köpük Mü, Balon Mu, Çağ Gerçeği Mi?

Bir önceki “Yeni ekonomi-Eski ekonomi” başlıklı yazıyı şöyle bitirmiştim: “Çağ derinden değişiyor ve sosyal bilim olan ekonomiyi de yeniden...

Eski Ekonomi – Yeni Ekonomi

Öncelikle yaşarken tanık olduğumuz tarihsel bir gelişmenin altını çizmemiz gerekiyor. Teknolojik inovasyon için “olmazsa olmaz” çipleri üreten Kaliforniya merkezli Nvidia...

İktisat Eğitiminin Kayıp Kavramları

Ekopolitik Düşünce Merkezi çok önemli bir iş yaptı ve bir “Ekopolitik Akademi” kurdu. Ekopolitik Akademi’de farklı disiplinlerdeki derslerle birlikte...

21. Yüzyılın çilingiri…


Joseph Schumpeter, teknolojik yeniliği merkezi bir konuma oturtarak dünya kapitalist sistemini sorgulamış çok önemli bir iktisatçı… Teknolojik inovasyonun...

İç Barış – Dış Barış

NATO üyesi ülkelerin askeri bütçeleri, ortalama olarak toplamda gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 2’sine tekabül ediyor. Ancak birkaç ay...

Çin Robotları Burada, Türk Robotları Nerede?

Günlük gündemlerin peşine düşmek yerine, olup biteni bir bütün olarak anlamaya çalışınca karşınıza kaotik karmaşasıyla 21. Yüzyıl çıkıyor. 2....

Orta Sınıf Eriyor mu, Büyüyor Mu?

Orta sınıflar dünyanın bel kemiğidir. Zafiyete uğrarsa dünya da yamulur. Bu nedenle ‘orta sınıf’ kavramı yerküreyi okumakta önemli pusulalarımdan biridir… Ayrıca...

Çin Birleşik Devletleri

Yazı şöyle başlıyordu: “Amerikalılar farkında olsun ya da olmasın, Trump yönetimi Amerika Birleşik Devletleri'nde kapitalizmi kökten yeniden inşa etmeye...