Ağ Toplumu

Kar, kış, kıyamet…

Zemheri…

Kapalı yollar, ulaşılmayan köyler.

* * *

21. yüzyılın ilk çeyreği de hızlıca akıp gidiyor…

Bulunduğumuz zaman dilimi belli de 21. yüzyılda toplumsal konumumuz net değil.

Peki neredeyiz?

“Konumunu belirle” komutu almış gibi internete  “bilişim çağı” yazdım.

* * *

Bilişim Çağı, “ bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişimin insanlık tarihinde toplumsal, ekonomik ve bilimsel değişimin yönünü yeniden belirlediği ve giderek ağ toplumunun ortaya çıktığı döneme verilen addır. 

Başta imalat sanayii olmak üzere, ulaştırma, inşaat ve enerji sektörlerindeki gelişmelerin toplumsal ve ekonomik değişimin itici gücü olduğu endüstri toplumunun gelecekte neye evrileceği konusundaki tartışmalar 1950’lerin sonlarında başlamıştır.

Başlangıçta bu döneme Endüstri Sonrası Çağı denmiştir. Bilgi Toplumu/Çağı, Enformasyon Toplumu/ Çağı, İnternet Toplumu/Çağı, Elektronik Çağ, Siber Toplum/Çağ, Dijital Çağ, Sanayi-ötesi Çağ, Post-Modern Çağ, Yeni Çağ gibi çeşitli isimlerle de bilinmektedir.

1980’lerde İnternet’in kullanımının yaygınlaşması ve nihayet 1995’te tamamen serbest bırakılmasından sonra endüstri sonrası terimi yerini enformasyon sözcüğüyle değiştirmiş, kavram Türkçeye Bilişim Çağı ya da Bilgi Çağı olarak yerleşmiştir. Günümüzde “Bilişim Çağı” terimi, 1990’lardan bugüne kadar olan süre için kullanılmaktadır.”

* * *

Bilişim çağının oturduğu zemin…

Değişim ve dönüşümün taşıyıcı omurgaları.

Peki, değişimi taşıyan omurgalar neler?

“Bilişim Çağı başlıca sekiz alandaki teknolojik gelişmeler üzerine kurulmuştur:

  1. Gelişmiş yarı iletkenler.
  2. Gelişmiş bilgisayarlar.
  3. Fiber optik iletkenler.
  4. Hücresel (mobil) iletişim teknolojileri.
  5. Yapay uydu teknolojisi.
  6. Gelişmiş bilgisayar ağları.
  7. Gelişmiş insan-bilgisayar etkileşimi.
  8. Dijital (rakamsal) iletişim ve veri sıkıştırma.

Teknolojik gelişmeyle birlikte, bilişim ve iletişim altyapısının geniş coğrafi alanlara yayılması ve mobil iletişim teknolojileri aracılığe ile veri ve enformasyon erişiminin zaman ve mekandan bağımsız hale gelmesi, bireylerin, kurumların ve toplumların birbirleri ile ilişkilerinin bir bölümünü iletişim ve bilgisayar ağları üzerinden yürütebilmelerine olanak sağlamıştır.”

* * *

“Ağ toplumu deyince akla ne geliyor?

Tabii ki internet geliyor.

 Microsoft‘un kurucusu Bill Gates‘e göre de İnternet, Bilişim Çağı’nın ve 21. yüzyılın ekonomik ve kültürel oluşumunda anahtar rolü oynayacak en önemli teknolojik gelişmedir.

Bunun nedeni, Internet’in veri ve enformasyon alış-verişi için özgün, bağımsız, açık, ölçeklenebilir ve güvenilir bir ortam teşkil etmesidir.

Gates’e göre İnternet Çağı’nın en önemli teknolojik uygulaması World Wide Web olmuştur.

Web sayesinde İnternet’te veri ve enformasyon aramak, bulmak ve paylaşmak kolaylaşmış, hemen herkesin elinden gelebilen sıradan bir sürece dönüşmüştür.”

* * *

Bilişim Çağı  “ağ toplumu” demek ise…

İstikamet ve gelişim de teknolojik gelişmelerle belirleniyorsa ise  o zaman ülkelerin konumunu kestirmek de daha kolaylaşır.

Çünkü Küresel Ağ içindeki ülkelerin konumu teknolojik  değişim kapasitesiyle belirleniyor.

Böyle olduğu için dünyanın en değerli şirketlerini izlemek, toplumların konumlarını bilmek ve izlemek açısından çok önemli.

Küresel ağ içindeki konumlar çok yeni belli oldu:  

“Ocak ayı boyunca yaşanan dalgalanmalara rağmen, dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında büyük bir değişiklik yaşanmadı.

Apple, piyasa değeriyle zirvedeki yerini korurken, Microsoft ve Nvidia onu takip etti. Öte yandan, Alphabet (Google), Amazon, Saudi Aramco, Meta, Tesla, TSMC ve Broadcom gibi devler de listede yer almaya devam etti. 

İşte Ocak ayının son günü itibarıyla piyasa değerleriyle itibariyle dünyanın en değerli 10 şirketi       :

1 – Apple

Piyasa değeri: 3 trilyon 548 milyar.

2 – Microsoft

Piyasa değeri: 3 trilyon 85 milyar dolar

3 – Nvidia

Piyasa değeri: 2 trilyon 940 milyar dolar)

4 – Alphabet (Google)

Piyasa değeri: 2 trilyon 504 milyar dolar

5 – Amazon

Piyasa değeri: 2 trilyon 499 milyar dolar

 6 – Saudi Aramco

Piyasa değeri: 1 trilyon 794 milyar dolar

7 – Meta Platforms

Piyasa değeri: 1 trilyon 746 milyar dolar

8 – Tesla

Piyasa değeri: 1 trilyon 301 milyar dolar

9 – TSMC

Piyasa değeri: 1 trilyon 85 milyar dolar

10 – Broadcom

Piyasa değeri: 1 trilyon 37 milyar dolar”

 Türkiye’nin yıllık GSMH’sı 1 trilyon dolar civarında, bunu da hatırlayalım.

* * *

Dünyanın en değerli şirketleri arasında şüphesiz en yakından izlenen ya da izlenmesi gereken NVIDIA.

Yapay zekâ ve grafik işleme teknolojilerindeki liderliğiyle bilinen NVIDIA geçen yıl Apple’ı geçerek birinciliğe oturdu.

Bundan daha önemlisi yeni çağın simgesi ve belirleyicisi olan yapay zekanın seyri ile NVİDİA arasında birebir ilişki var.

Belki de bu daha sonraki bir yazının konusu olabilir.

* * *

Kar, kış, kıyamet…

Zemheri…

Kapalı yollar, ulaşılmayan köyler.

21.yüzyılda toplumsal konumumuzun peşine mi düştünüz?

En değerli  şirketleri kerteriz alarak resme bakın…

Durum daha hızlı netleşecektir.

Mehmet Altan
Mehmet Altan
Mehmet Altan (d.1953) gazeteci, yazar ve akademisyen. İlk, orta ve yüksek öğrenimini İstanbul’da tamamladı. Yükseköğrenimi sırasında özel sektörde ve Türk Haberler Ajansında görev yaptı. 1979 yılında doktora yapmak için Fransa’ya gitti. Paris I. Pantheon Sorbonne Üniversitesinde, Türkiye-IMF ilişkilerini inceleyen çalışmasıyla 1980 yılında uzman, Türkiye’nin ABD ve SSCB ile ilişkilerini inceleyen teziyle de iktisat doktoru oldu. Doktora eğitimi sırasında çeşitli gazetelerde çalıştı, Cumhuriyet Gazetesinin Paris muhabiri olarak görev yaptı. 1984 yılında Türkiye’ye dönen Altan’ın 1985 yılında, Paris’teyken yazdığı denemeleri Kanatlı Karınca adlı kitapta topladı. Akademi Kitabevi Deneme Ödülünü alan bu kitaptan sonra, tezini kitaplaştırarak Süperler ve Türkiye Türkiye'de Amerikan ve Sovyet Yatırımları adıyla yayınlandı. Altan'ın, Türkiye’deki devlet kavramını irdelemeyi amaçladığı Marks’tan Sevgilerle adlı kitabının yanında, askeri darbelerin ekonomik nedenlerini incelediği Darbelerin Ekonomisi ve Türkiye’den yeryüzüne bakmaya çalıştığı edebi yazılarını içeren Matadorun Ölümü adlı kitapları da bulunmaktadır.

Diğer Yazılar

İlgili Yazılar

Asya-Pasifik, Hindistan ve Orta Sınıflar

Suriye’deki gelişmeler, Orta-Doğu üzerine yapılan analizleri, yorumları ve tartışmaları iyice köpürttü. Orta-Doğu deyince bir müddet sonra sahneye ister istemez...

2024 Nobel Kimya Ödülünü Hangi Makina Almıştı?

Türkiye gündemine çok uzak ama Türkiye'nin yakın geleceği nasıl ıskaladığını gösteren bir soru sorarak başlayalım. Nobel 2024 Kimya Ödülü...

Batı’da ve Türkiye’de Orta Sınıflar…

Batı’daki resmi kaynaklara danışırsanız: “Orta sınıf kavramı, toplumsal ölçeğin merkezinde yer alan nüfusu bir araya getirmektedir. Bir ülkenin ekonomik...